بارش شهابی برساوشی امشب اوج می گیرد: شگفتی آسمان شب را از دست ندهید!
بارش شهابی برساوشی، یکی از خیره کننده ترین رویدادهای نجومی سال، امشب به اوج خود می رسد و قرار است آسمان شب را با نمایش نورانی خود روشن کند. این پدیده آسمانی که از ذرات گرد و غبار به جا مانده از دنباله دار Swift-Tuttle شکل می گیرد، از غروب چهارشنبه ۱۲ آگوست تا سپیده دم پنج شنبه ۱۳ آگوست ادامه خواهد داشت. اوج این بارش شهابی شگفت انگیزترین لحظه آن است. با سایت ترکنما همراه باشید در ادامه خبر!
بارش شهابی برساوشی: امشب چه اتفاقی در آسمان می افتد؟
بارش شهابی برساوشی امشب اصلی ترین پدیده آسمانی است که از ترکیه و بسیاری مناطق دیگر قابل رصد خواهد بود. بر اساس تقویم سازمان بین المللی شهاب، بارش شهابی برساوشی از ۱۷ جولای فعال شده و تا ۲۴ آگوست قابل مشاهده است. اما اوج تماشایی این بارش شهابی هیجان انگیز، شب ۱۳ آگوست خواهد بود.
این شهاب ها که در بین مردم به عنوان “ستاره های دنباله دار” یا “شهاب باران” شناخته می شوند، نام خود را از صورت فلکی برساوش می گیرند. به نظر می رسد که این شهاب ها از آنجا در آسمان ظاهر می شوند. در طول این بارش شهابی، گاهی اوقات شهاب های درخشان تری به نام “گلوله های آتشین” نیز دیده می شوند که جلوه ای فوق العاده دارند. ✨
ویژگی جذاب دیگر این شب، ردیف شدن شش سیاره در آسمان است. صبح روز ۱۲ آگوست، قبل از طلوع آفتاب، سیارات زحل، نپتون، اورانوس، مریخ، عطارد و مشتری به صورت یک کمان وسیع در آسمان قرار گرفتند. این سومین رویداد نجومی در یک روز تقویمی بود که شش سیاره به این شکل در یک راستا قرار می گرفتند.
آیا خورشید گرفتگی از ایران دیده شد؟
خیر، متاسفانه خورشید گرفتگی کامل ۱۲ آگوست ۲۰۲۶ نه به صورت کامل و نه به صورت جزئی از ترکیه قابل مشاهده نبود. این موضوع به دلیل موقعیت جغرافیایی نبوده، بلکه زمان وقوع آن نقش اصلی را ایفا کرد. اوج خورشید گرفتگی در حدود ساعت ۲۰:۴۷ به وقت ترکیه رخ داد و در آن ساعت، خورشید در ایران (و ترکیه) مدت ها بود که غروب کرده بود.
سالنامه رویدادهای نجومی رصدخانه ملی ترکیه (TÜBİTAK) نیز این اطلاعات را تایید می کند. مسیر باریک خورشید گرفتگی کامل از اقیانوس قطب شمال آغاز شد و از شرق گرینلند، غرب ایسلند و شمال اسپانیا عبور کرد. شدیدترین لحظه خورشید گرفتگی حدود ۲ دقیقه و ۱۸ ثانیه به طول انجامید.
در شهرهایی مانند لیسبون، مادرید، بارسلون، پاریس، میلان، لندن و دوبلین، بیش از ۹۰ درصد خورشید توسط ماه پوشانده شد. این خورشید گرفتگی یک جزئیات قابل توجه دیگر هم داشت: این اولین خورشید گرفتگی کامل بود که پس از تقریبا ۳۰ سال در قاره اروپا مشاهده شد.
ناسا برای علاقه مندان، پخش زنده این رویداد را از ساعت ۲۰:۱۵ به وقت ترکیه انجام داد. خبر خوب این است که خورشید گرفتگی بعدی که از ایران (و ترکیه) قابل مشاهده خواهد بود، در تاریخ ۲ آگوست ۲۰۲۷ رخ خواهد داد. 🔭
چرا امسال شهاب های بیشتری دیده می شود؟
پاسخ در دل همان خورشید گرفتگی نهفته است که از ترکیه (و ایران) دیده نشد. خورشید گرفتگی تنها در فاز ماه نو رخ می دهد؛ زیرا برای وقوع آن، ماه باید بین زمین و خورشید قرار گیرد. این بدان معناست که ۱۲ آگوست همزمان با روز ماه نو بود. 🌑
ماه نو به معنای آن است که تقریباً هیچ نور مهتابی در آسمان شب وجود ندارد. یکی از بزرگترین موانع در مشاهده شهاب ها، دقیقاً همین نور ماه است. در سال های گذشته، بارش شهابی برساوشی با فازهای درخشان تر ماه همزمان می شد و به همین دلیل، بسیاری از شهاب های کم نورتر از دید پنهان می ماندند.
اما امسال چنین مشکلی وجود ندارد. آسمان در طول شب تاریک خواهد ماند و شهاب های کم نورتر که معمولاً دیده نمی شوند، نیز قابل مشاهده خواهند بود. بنابراین، اگرچه ترکیه خورشید گرفتگی را از دست داد، اما از تاریکی آسمان ایجاد شده توسط آن به طور مستقیم بهره خواهد برد و دید بهتری برای رصد این بارش شهابی خواهد داشت.
تخمین های متفاوتی در مورد تعداد شهاب های قابل مشاهده وجود دارد. بر اساس داده های ناسا، در شرایط ایده آل می توان در اوج بارش شهابی بین ۵۰ تا ۱۰۰ شهاب در ساعت مشاهده کرد. ارزیابی سازمان بین المللی شهاب برای سال ۲۰۲۶ نرخ تئوری محتاطانه تری را پیش بینی می کند، حدود ۳۰ تا ۵۰ شهاب در ساعت.
در هر دو حالت، این اعداد مقادیر بالای قابل مشاهده در شرایط آسمان ایده آل هستند. آلودگی نوری، وجود ابرها و محل رصد، مستقیماً بر تعداد شهاب های قابل مشاهده تاثیر می گذارد.
بهترین زمان برای رصد بارش شهابی
کارآمدترین ساعات برای تماشای این پدیده، از نیمه شب تا طلوع فجر است. شهاب ها پس از تاریکی کامل هوا، تقریباً از ساعت ۲۲:۰۰ شروع به ظاهر شدن می کنند؛ اما اوج اصلی و ترافیک شهاب ها با پیشروی شب افزایش می یابد.
دلیل این امر، موقعیت صورت فلکی برساوش است. نقطه ای که به نظر می رسد شهاب ها از آنجا ظاهر می شوند، در طول شب در آسمان بالاتر می رود. هرچه این صورت فلکی بالاتر باشد، تعداد شهاب هایی که در زیر افق پنهان مانده و از دست می روند، کمتر می شود.
سازمان بین المللی شهاب پیش بینی می کند که اوج اصلی این بارش شهابی در ۱۳ آگوست، بین ساعات ۰۵:۰۰ تا ۰۷:۰۰ صبح به وقت ترکیه رخ دهد. اما بخش پایانی این ساعات با روشنی سپیده دم همزمان می شود.
برای ایران (و ترکیه)، برنامه عملی به این صورت است: پس از نیمه شب، به ویژه بین ساعات ۰۲:۰۰ تا ۰۵:۰۰ صبح، آسمان هم تاریک خواهد بود و هم صورت فلکی برساوش به اندازه کافی در ارتفاع قرار خواهد گرفت. 🌌
به جای تمرکز بر یک ساعت خاص، بهتر است کل شب را در نظر بگیرید. بارش شهابی برساوشی رویدادی نیست که در چند دقیقه شروع و تمام شود؛ با صبر و حوصله می توان برای چند ساعت شهاب های زیادی را مشاهده کرد.
بارش شهابی از کجا قابل مشاهده است؟
این بارش شهابی با چشم غیر مسلح قابل رصد است و به تلسکوپ یا دوربین دوچشمی نیازی نیست. حتی دوربین دوچشمی می تواند با محدود کردن میدان دید، یک نقطه ضعف ایجاد کند.
تنها عامل تعیین کننده، تاریکی است. در مراکز شهرهای بزرگ مانند تهران، اصفهان، مشهد (یا استانبول، آنکارا و ازمیر) به دلیل آلودگی نوری، تعداد شهاب های قابل مشاهده به شدت کاهش می یابد.
برای تماشای بهتر، لازم است از شهر خارج شوید، به نقطه ای مرتفع بروید یا حداقل مکانی دور از چراغ های خیابان و با افقی باز پیدا کنید.
چند پیشنهاد عملی برای رصد:
- حدود ۲۰-۳۰ دقیقه طول می کشد تا چشمانتان به تاریکی عادت کنند، در این مدت به صفحه تلفن همراه خود نگاه نکنید.
- به پشت دراز بکشید و همزمان بخش وسیعی از آسمان را ببینید؛ این کار از تمرکز روی یک نقطه خاص موثرتر است.
- چون شب های مرداد در ارتفاعات و مناطق مرتفع هوا می تواند خنک شود، بهتر است یک لباس گرم نازک به همراه داشته باشید.
در شهر قیصریه (Kayseri)، رویداد رصد بارش شهابی برساوشی با همکاری شهرداری کلانشهر قیصریه و مرکز علمی قیصریه، امشب در ارجیس (Erciyes) برگزار می شود. این رویداد رایگان در ارتفاع ۲۶۵۰ متری در حاجی لار کاپی (Hacılar Kapı)، در نقطه ای بدون آلودگی نوری انجام می شود. در این برنامه، اخترشناسان متخصص امکان مشاهده با تلسکوپ را برای شرکت کنندگان فراهم خواهند کرد. 🌠
آخرین ساعت حرکت تله کابین (گوندول) ۲۳:۰۰ تعیین شده است. برای علاقه مندان به پدیده های آسمانی، این شبی است که نباید از دست داد!
منبع خبر: Medyatilkisi.com.tr