نگاهی عمیق به جشنواره فیلم کن و جدال سینما و سیاست
جشنواره فیلم کن امسال بار دیگر به کانون بحث های داغ پیرامون رابطه سینما و سیاست تبدیل شد. در اولین نشست خبری هیئت داوران این رویداد معتبر، سخنان جنجالی و گاه متناقض درباره پیوند ناگسستنی هنر و مسائل اجتماعی و سیاسی در جشنواره فیلم کن، توجه همگان را به خود جلب کرد. این گفتگوها در حالی اوج گرفت که خاطرات اظهارات پرحاشیه ویم وندرس در جشنواره فیلم برلین هنوز در اذهان باقی بود. با سایت ترکنما همراه باشید در ادامه خبر!
رئیس هیئت داوران، کارگردان سرشناس کره جنوبی، پارک چان ووک، با قاطعیت تمام موضع خود را اعلام کرد. او اظهار داشت: “من فکر نمیکنم که هنر و سیاست باید از هم جدا شوند. این دو مفهوم نه تنها متضاد یکدیگر نیستند، بلکه دیدگاه ها و تفکرات سیاسی تنها زمانی ارزش واقعی خود را پیدا میکنند که با زبانی هنرمندانه بیان شوند.” این رویکرد، پایه و اساس بحث های پرشور در جشنواره فیلم کن امسال را بنا نهاد.
پل لاورتی، فیلمنامه نویس بریتانیایی و ایزاک دو بانکوله، بازیگر فرانسوی با اصالت ساحل عاج، که هر دو از اعضای برجسته هیئت داوران جشنواره فیلم کن بودند، دیدگاهی رادیکال تر ارائه دادند. آنها تصریح کردند: “سیاست از واژه ‘پولیتیس’ به معنای مشکلات مردم گرفته شده است. بنابراین، سینمایی که به مشکلات مردم بی توجه باشد، اصلا سینما نیست!” این سخنان به وضوح مرز بین هنر برای هنر و هنر متعهد را نمایان کرد.
پارک چان ووک بار دیگر با رویکردی متعادل تر، فضا را تلطیف کرد. او گفت: “فیلم های سیاسی نباید به عنوان دشمن سینما تلقی شوند. اما یک فیلم سیاسی که فاقد ویژگی های هنری باشد، تنها به یک فیلم تبلیغاتی تبدیل خواهد شد. در مقابل، یک فیلم بزرگ، حتی اگر محتوای سیاسی صریحی نداشته باشد، هرگز نمیتواند نادیده گرفته شود.” این جمله به اهمیت کیفیت هنری در کنار پیام های اجتماعی اشاره داشت.
از همین الان میتوان پیش بینی کرد که هیئت داوران امسال جشنواره فیلم کن، فراتر از عدم پیش داوری نسبت به سینمای سیاسی، رویکردی گرم تر و حتی همدلانه تر با این گونه فیلم ها خواهند داشت. این نگاه عمیق تر به فیلم هایی که مسائل اجتماعی را مطرح میکنند، میتواند نویدبخش انتخاب های جسورانه ای در اهدای جوایز باشد.
شرایط بحرانی جهانی، مانند اولویت دادن به سرمایه گذاری در صنایع دفاعی به دلیل بحران ها، افزایش قیمت انرژی و برهم خوردن تعادل های اقتصادی، و همچنین رشد جریان های راست افراطی که معمولا با فرهنگ و هنر با سوء ظن برخورد میکنند، راه را برای به قدرت رسیدن این جریان ها در بسیاری از کشورها باز کرده است. فرانسه نیز یکی از کشورهایی است که با این تهدید رو به رو است.
در روز اول جشنواره، روزنامه لیبراسیون بیانیه ای با امضای ۶۰۰ نفر از هنرمندان و اهالی فرهنگ منتشر کرد. در این بیانیه، نگرانی های عمیقی در مورد اقدام میلیاردر وینسنت بولوره، حامی راست افراطی، مبنی بر تصاحب شرکت های توزیع و نمایش فیلم UGC پس از رسانه ها، ابراز شد. آرتور هاراری، کارگردان فرانسوی حاضر در بخش اصلی رقابت، و ژولیت بینوش، بازیگر سرشناس، از جمله امضاکنندگان این بیانیه بودند.
شب افتتاحیه باشکوه در جشنواره فیلم کن
شب افتتاحیه جشنواره فیلم کن، با شکوه و سادگی خاصی برگزار شد. اجرای بی آلایش آی هایدارا، بازیگر فرانسوی با اصالت مالی و سیاه پوست، فضایی صمیمی ایجاد کرده بود. مراسم افتتاحیه، از جمله اهدای جایزه افتخاری به پیتر جکسون، کارگردان نام آشنای سینما، حتی یک ساعت هم به طول نینجامید. این مراسم نه تنها از طریق کانال های تلویزیونی و اینترنت، بلکه به صورت زنده در ۹۵۰ سالن سینمای فرانسه، حتی در دورافتاده ترین نقاط کشور، نیز پخش شد. این اقدام نشان از تعهد جشنواره فیلم کن به دسترسی همگانی به رویدادهای هنری دارد.
اولین شرکت کننده در هیجان “نخل طلا”، کارگردان ژاپنی کوجی فوکادا (متولد ۱۹۸۰) بود که با فیلم “ناگی نوتز” (Nagi Notes) تماشاگران را به شهر کوچکی به نام ناگی در ژاپن دعوت کرد. این فیلم، داستانی عمیق و تامل برانگیز را روایت میکند.
یک زن معمار جوان از توکیو برای یک هفته به دیدار خواهرشوهر مجسمه سازش (که گاودار و تولید کننده شیر نیز هست) می آید. در طول این سفر، او نه تنها به گذشته خود، بلکه به معنای زندگی خانوادگی و حرفه ای اش می اندیشد. او فرصت پیدا میکند تا مردم ساکن در آن شهر و تعدادی از کودکان را از نزدیک مشاهده کند. این تاملات درونی، هسته اصلی روایت فیلم را تشکیل میدهد.
این معمار زن، شاهد دشواری هایی است که هم خاله اش (برای ژست گرفتن برای مجسمه)، و هم دو مرد نزدیک به او، در تجربه تمایلات همجنس گرایانه خود دارند. فوکادا، ابعاد مختلف این سفر درونی را با کارگردانی ظریف، فاصله دار و کاملا ساده، به شکلی تاثیرگذار برجسته میکند. “ناگی نوتز” نمونه ای زیبا و تاثیرگذار از رئالیسم شاعرانه است. این فیلم، با پرداختن به یک مسئله اجتماعی مهم، در واقع تلاشی اصیل برای آمیختن سینمای عمیق و درونی با سینمای سیاسی به شمار میرود که در جشنواره فیلم کن به نمایش درآمد.
جدیدترین اخبار سریال های ترکی را اینجا ببینید
سریال Her Şey Mümkün: از پخش انحصاری در TOD تا معرفی بازیگران اصلی و جزئیات داستانی
اعضای اصلی هیئت داوران جشنواره فیلم کن ۲۰۲۴
هیئت داوران امسال جشنواره فیلم کن، متشکل از چهره های برجسته و بین المللی سینما بود که هر یک سابقه درخشانی در کارنامه خود داشتند. ریاست این هیئت بر عهده یکی از بزرگترین کارگردانان نسل خود بود.
-
رئیس هیئت داوران:
پارک چان ووک (متولد ۱۹۶۳)، کارگردان، فیلمنامه نویس و تهیه کننده (کره جنوبی) -
اعضا:
- دمی مور (متولد ۱۹۶۲)، بازیگر (ایالات متحده آمریکا)
- روت نگا (متولد ۱۹۸۱)، بازیگر (اتیوپی/ایرلند)
- لورا واندل (متولد ۱۹۸۴)، کارگردان (بلژیک)
- دیگو سس پدس (متولد ۱۹۹۵)، کارگردان، فیلمنامه نویس (شیلی)
- ایزاک دو بانکوله (متولد ۱۹۵۷)، بازیگر سینما و تئاتر (ساحل عاج/فرانسه)
- پل لاورتی (متولد ۱۹۵۷)، فیلمنامه نویس (انگلستان)
- کلویی ژائو (متولد ۱۹۸۲)، کارگردان، فیلمنامه نویس (چین/ایالات متحده آمریکا)
- استلان اسکاشگارد (متولد ۱۹۵۱)، بازیگر (سوئد)
تاریخچه و اهمیت جشنواره فیلم کن
جشنواره فیلم کن که برای اولین بار در سال ۱۹۴۶ برگزار شد، به سرعت به یکی از مهمترین و معتبرترین رویدادهای سینمایی جهان تبدیل گشت. این جشنواره فیلم کن هر ساله در شهر کن فرانسه برگزار میشود و محلی برای گردهمایی بزرگان سینما، نمایش جدیدترین آثار و کشف استعدادهای نوظهور است. نخل طلا، جایزه اصلی جشنواره فیلم کن، یکی از باارزش ترین افتخارات در دنیای سینما محسوب میشود و کسب آن میتواند مسیر حرفه ای یک فیلمساز یا بازیگر را برای همیشه تغییر دهد.
پارک چان ووک: یک استاد سینما
پارک چان ووک، کارگردان تحسین شده کره جنوبی و رئیس هیئت داوران امسال کن، نامی آشنا برای علاقه مندان به سینمای هنری و هیجان انگیز است. او بیشتر به خاطر فیلم های مهیج و روانشناختی خود، به ویژه “اولدبوی” (Oldboy) از سه گانه انتقام، “همدردی با آقای انتقام” (Sympathy for Mr. Vengeance) و “بانوی انتقام” (Lady Vengeance)، شهرت دارد. سبک بصری منحصر به فرد، داستان پردازی پیچیده و شخصیت های عمیق، از ویژگی های بارز آثار اوست. انتخاب او به عنوان رئیس داوران نشان دهنده اهمیت دیدگاه های او در مورد رابطه هنر و واقعیت های اجتماعی است.
“هنر، آیینه ای است که سیاست را بازتاب میدهد. نمیتوان این دو را از هم جدا کرد.” – نقل قولی الهام گرفته از دیدگاه های پارک چان ووک
تاثیرات جهانی بر رویکرد سینمای سیاسی در جشنواره فیلم کن
همانطور که در متن اصلی خبر نیز اشاره شد، بحران های جهانی و تغییرات سیاسی، بر رویکرد جشنواره ها و هنرمندان تاثیر عمیقی گذاشته است. افزایش نفوذ جریان های راست افراطی و کاهش توجه به فرهنگ و هنر در بودجه های ملی، هنرمندان را بر آن میدارد تا بیش از پیش به مسائل اجتماعی و سیاسی بپردازند. جشنواره فیلم کن در این میان، به عنوان یک بستر قدرتمند برای بیان این نگرانی ها عمل میکند.
فیلم هایی که به تبعیض، نابرابری، مهاجرت و آزادی های مدنی میپردازند، در چنین شرایطی اهمیت مضاعفی پیدا میکنند. هیئت داوران نیز با درک این واقعیت، احتمالا به آثاری که با جسارت و خلاقیت به این مسائل میپردازند، در جشنواره فیلم کن توجه ویژه ای خواهند داشت. این رویکرد نه تنها به اعتبار هنری فیلم ها کمک میکند، بلکه صدای گروه های حاشیه ای و کمتر دیده شده را نیز به گوش جهان میرساند.
سوالات متداول درباره جشنواره فیلم کن و سینمای سیاسی
در ادامه به برخی از سوالات رایج در مورد این رویداد مهم و موضوعات مرتبط با آن پاسخ میدهیم:
جشنواره فیلم کن چیست و چرا اهمیت دارد؟
جشنواره فیلم کن (Cannes Film Festival) یکی از قدیمی ترین و معتبرترین جشنواره های فیلم جهان است که هر ساله در شهر کن فرانسه برگزار میشود. این جشنواره فیلم کن محلی برای نمایش بهترین فیلم های بین المللی و کشف استعدادهای جدید است. اهمیت آن نه تنها به دلیل ارزش هنری فیلم های نمایش داده شده، بلکه به خاطر تاثیرگذاری آن بر صنعت سینما و فرهنگ جهانی است. نخل طلا، جایزه اصلی جشنواره فیلم کن، یکی از بالاترین افتخارات سینمایی محسوب میشود.
رابطه سینما و سیاست چگونه است؟
رابطه سینما و سیاست همواره موضوعی بحث برانگیز بوده است. بسیاری از کارگردانان و نظریه پردازان معتقدند که هنر، از جمله سینما، نمیتواند از واقعیت های اجتماعی و سیاسی جامعه خود جدا باشد. سینما میتواند ابزاری قدرتمند برای بیان دیدگاه های سیاسی، نقد اجتماعی، آگاهی بخشی و حتی تحریک تغییر باشد. فیلم های سیاسی لزوما به معنای فیلم های تبلیغاتی نیستند، بلکه آثاری هستند که با نگاهی عمیق و هنرمندانه به مسائل قدرت، عدالت، آزادی و حقوق بشر میپردازند.
فیلم “ناگی نوتز” (Nagi Notes) درباره چیست؟
“ناگی نوتز” (Nagi Notes) فیلمی از کارگردان ژاپنی کوجی فوکادا است که در جشنواره فیلم کن به نمایش درآمد. این فیلم داستان یک معمار جوان از توکیو را روایت میکند که با سفر به شهر کوچکی به نام ناگی، به تامل در مورد زندگی، گذشته و روابط انسانی میپردازد. فیلم به موضوعات عمیقی مانند هویت، خانواده و دشواری های تجربه تمایلات همجنس گرایانه در یک جامعه سنتی میپردازد و به عنوان نمونه ای از رئالیسم شاعرانه و سینمای درونی شناخته میشود که با مسائل سیاسی-اجتماعی در می آمیزد.
آیا فیلم های سیاسی همیشه به معنای تبلیغاتی هستند؟
خیر، طبق گفته پارک چان ووک، رئیس هیئت داوران جشنواره فیلم کن، یک فیلم سیاسی زمانی به تبلیغاتی تبدیل میشود که فاقد ارزش هنری باشد. اما یک فیلم سیاسی که با کیفیت بالا و دیدگاهی هنرمندانه ساخته شود، میتواند اثری عمیق و تامل برانگیز باشد که به جای تلقین یک پیام خاص، مخاطب را به فکر وادارد و ابعاد مختلف یک مسئله را از زوایای گوناگون بررسی کند. تفاوت اصلی در کیفیت هنری و عمق محتوایی است.
